نحو معاشرت همسايه‌ها و اهل محلّه چيزى قبيح از وى ظاهر نشود يا آن كه درميان خلق مشهور به اجتناب قبايح باشد و ظاهراً كه شهادت دو عادل به عدالت او نيز كافى باشد و آنچه از روايت معتبرهء مذكوره درمادّهء عدالتى كه موجب قبول شهادت باشد مفهوم مىكردد آن است كه ترك نماز جماعت بى عذر قادح عدالت و موجب عدم قبول شهادت است . و عمل به آن دور از صواب نيست درمادّهء مذكوره و غير آن و از كلام بعضى عمل به اين و نحو اين ، از ترك سنن ديكر معلوم مىكردد به شرط دلالت ترك بر تهاون به سنن و اين نيز دور از صواب نيست . وجمعى ملازمت مروّت را شرط حصول عدالت دانسته اند و ظاهراً عمل به آن نيكوست اكر مراد از مروّت - چنانچه از علامه رحمه اللّه كه از جملهء مشترطين است « 1 » ظاهر مىشود - چيزى باشد كه ترك آن دلالت سخافت رأى و قلت مبالات و بى باكى كند . تنبيه ظاهراً دراين مقام شيطان و نفس امّاره را مكيدهء عظيم هست كه اثرآن اكثر اوقات درمنسوبان به علم و صلاح ظاهر مىشود و موجب آن درغالب اوقات عدم فهم عالى صافى يا حبّ دنياست از جمع اموال ووقع در قلوب و طلب راحت و امثال آن نه جهت وصول به قربات و كاه باشد كه حبّ دنيا دخيل نباشد و همين از عدم فهم و عدم اتقان علم به هم رسد و ظاهراً دفع آن فى الجمله كاهى كه حبّ دنيا دخيل باشد بى قناعت تام و حمل نفس بر رياضات نمىشود . واكر موجب ، همين عدم فهم باشد ظاهراً علاج كلّى آن به سعى ممكن نباشد و به غير از لطف الهى چيزى رفع آن بالكليّه نمىكند و كمان اين است كه اكر به عالمى ربّانى

--> ( 1 ) . مختلف الشيعه ، علامهء حلى ، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى ، ج 8 ، ص 501 .